ไฟดูด จับแล้วชา ไฟรั่วเกิดจากอะไร บ้านไม่มีสายดินอันตรายแค่ไหน

ไฟรั่วคือไฟฟ้าที่หลุดออกจากสายไฟไปอยู่ที่ตัวเครื่องหรือโครงโลหะ เช่น ฝาเครื่องซักผ้า ตัวตู้เย็น หรือท่อน้ำ ตราบใดที่ไม่มีใครไปแตะ ไฟก็อาจรั่วอยู่เงียบ ๆ แบบนั้น ไฟดูดคือตอนที่คนไปแตะจุดนั้น แล้วไฟใช้ตัวคนเป็นทางไหลลงดิน

อาการชาที่มือตอนจับเครื่องใช้ไฟฟ้าจึงไม่ใช่เรื่องปกติที่ควรชินไป มันคือสัญญาณเตือนว่าครั้งหน้าถ้ามือเปียก ยืนเท้าเปล่าบนพื้นเปียก หรือไฟรั่วมากขึ้น อาจรุนแรงกว่าเดิมมาก

• เครื่องใช้ที่อยู่กับน้ำ เช่น เครื่องทำน้ำอุ่น เครื่องซักผ้า ปั๊มน้ำ ตู้เย็น ฉนวนข้างในเสื่อมตามอายุ
• สายไฟเก่า ฉนวนกรอบแตก หรือโดนหนูกัด โดยเฉพาะสายบนฝ้าและสายที่เดินลอยนอกบ้าน
• ปลั๊กและกล่องสายนอกบ้านที่โดนฝน หรือติดตั้งต่ำจนโดนน้ำกระเด็น
• ตะปูหรือสว่านเจาะผนังโดนสายไฟที่ฝังอยู่
• การต่อสายไม่ถูกวิธี เช่น พันเทปต่อสายเองในจุดที่ชื้น

1. 1ขั้นที่ 1 จำไว้ว่าชาที่ไหนชาเฉพาะตอนจับเครื่องใดเครื่องหนึ่ง มักเป็นเครื่องนั้นรั่ว ชาที่ก๊อกน้ำหรือผนังหลายจุด มักเป็นสายไฟในบ้านหรือเครื่องทำน้ำอุ่นและปั๊มน้ำที่ต่ออยู่กับท่อ
2. 2ขั้นที่ 2 ถอดปลั๊กทีละเครื่องถอดปลั๊กเครื่องที่สงสัยออก ถ้าอาการชาหายไป ให้หยุดใช้เครื่องนั้นแล้วส่งซ่อม ถ้าถอดหมดแล้วยังชา ปัญหาอยู่ในสายไฟของบ้าน
3. 3ขั้นที่ 3 กดปุ่ม T บนตัวกันดูดถ้าตู้ไฟมีตัวกันดูด กดปุ่มทดสอบ คันโยกต้องตกทันที ถ้าไม่ตก ตัวกันดูดอาจเสีย บ้านนี้ไม่มีอะไรตัดไฟให้ตอนคนโดนดูด ต้องรีบให้ช่างเปลี่ยน

ไขควงเช็กไฟที่มีไฟติดตรงด้าม ใช้ดูคร่าว ๆ ได้ แต่บางครั้งติดทั้งที่ไม่ได้รั่วจริง หรือไม่ติดทั้งที่รั่ว การวัดไฟรั่วให้แน่นอนต้องใช้เครื่องมือของช่าง อย่าใช้ผลจากไขควงอย่างเดียวตัดสินว่าปลอดภัย

สายดินคือสายเส้นที่ 3 (มักเป็นสีเขียวหรือเขียวคาดเหลือง) ต่อจากรูที่ 3 ของปลั๊กกลับไปที่ตู้ไฟ แล้วลงไปที่แท่งหลักดินที่ตอกลงไปในดิน ถ้าเครื่องใช้มีไฟรั่วมาที่ตัวเครื่อง ไฟจะไหลลงสายดินแทนที่จะรออยู่ให้คนมาแตะ

สายดินทำงานคู่กับตัวกันดูด เมื่อไฟรั่วลงสายดิน ตัวกันดูดจะรู้ทันทีและตัดไฟ ถ้ามีแต่ตัวกันดูดแต่ไม่มีสายดิน ไฟรั่วจะค้างอยู่ที่ตัวเครื่องจนกว่าจะมีคนไปแตะ ตัวกันดูดจึงตัดตอนคนโดนไฟไปแล้ว ถ้ามีแต่สายดินแต่ไม่มีตัวกันดูด ไฟรั่วอาจไหลลงดินอยู่ตลอดโดยไม่มีใครรู้ เพราะฉะนั้นควรมีทั้งสองอย่าง

• บ้านที่ควรเช็กก่อน: บ้านอายุเกิน 15-20 ปี บ้านที่ปลั๊กเป็น 2 รูทั้งหลัง บ้านที่เพิ่งติดเครื่องทำน้ำอุ่นหรือปั๊มน้ำ
• ห้ามต่อสายดินเข้ากับท่อน้ำหรือต่อรวมกับสายนิวทรัล (สายเส้นที่ไม่มีไฟ) ซึ่งเป็นวิธีลัดที่ยังพบในหลายบ้าน และไม่ได้ช่วยกันไฟดูดจริง
• เครื่องทำน้ำอุ่น ปั๊มน้ำ เครื่องซักผ้า ตู้เย็น ควรเสียบกับปลั๊กที่มีสายดินจริงทุกเครื่อง

ถ้าเจอไฟรั่ว บอกช่างว่าชาที่จุดไหนและลองถอดปลั๊กแล้วได้ผลอย่างไร ช่างจะวัดหาจุดรั่ว ถ้าบ้านยังไม่มีสายดินหรือตัวกันดูด ขอให้ช่างประเมินการติดตั้งไปพร้อมกัน งานติดสายดินขึ้นกับว่าต้องเดินสายเส้นที่ 3 ไปกี่จุด และตอกหลักดินตรงไหน ส่งรูปตู้ไฟและปลั๊กในบ้านให้ช่างหลายคนเสนอราคามาเทียบได้