เบรกเกอร์ตัดบ่อย เกิดจากอะไร ดูจากจังหวะที่ตัดก็พอเดาสาเหตุได้

หลายบ้านรู้สึกว่าเบรกเกอร์ที่ตัดบ่อยคือเบรกเกอร์เสีย แต่ส่วนใหญ่กลับกัน มันตัดเพราะเจอสิ่งผิดปกติและกำลังกันไม่ให้สายไฟร้อนหรือคนโดนไฟดูด ถ้าเรารู้ว่ามันตัดเพราะอะไร ก็จะรู้ว่าต้องแก้ตรงไหน

ในตู้ไฟบ้านทั่วไปมีอยู่ 2 แบบ แบบแรกคือเบรกเกอร์ธรรมดา ตัดเมื่อไฟเกินหรือไฟช็อต แบบที่สองคือตัวกันดูด (RCBO หรือ RCD) มีปุ่มเล็ก ๆ เขียนว่า T หรือ Test ตัดเมื่อไฟรั่วออกนอกสาย แม้จะรั่วนิดเดียวก็ตาม ดูก่อนว่าตัวไหนที่ตัด จะช่วยแยกสาเหตุได้ครึ่งทางแล้ว

1. 1ขั้นที่ 1 ตัดตอนเปิดหลายเครื่องพร้อมกันเช่น เปิดแอร์อยู่แล้วเสียบกาต้มน้ำกับเตารีดในวงจรเดียวกัน เบรกเกอร์มักตัดหลังจากใช้ไปสักพัก ไม่ใช่ทันที สาเหตุคือใช้ไฟเกินขนาดของวงจร แก้เบื้องต้นได้ด้วยการย้ายเครื่องไปเสียบปลั๊กวงจรอื่น หรือไม่เปิดพร้อมกัน ถ้าเป็นประจำให้ช่างแยกวงจรให้เครื่องใช้กำลังสูง
2. 2ขั้นที่ 2 ตัดทันทีที่เปิดเครื่องใดเครื่องหนึ่งเสียบหรือกดเปิดปุ๊บตัดปั๊บ มักเป็นเครื่องใช้นั้นช็อตหรือรั่วข้างใน ถอดปลั๊กเครื่องนั้นไว้ ยกเบรกเกอร์ขึ้น ถ้าบ้านกลับมาใช้ได้ปกติ ปัญหาอยู่ที่ตัวเครื่อง ส่งซ่อมเครื่องนั้น
3. 3ขั้นที่ 3 ตัวกันดูดตัดตอนฝนตกน้ำเข้าปลั๊กนอกบ้าน ไฟสวน กล่องสายที่ผนังด้านนอก หรือสายที่ฝังดินชำรุด ฝนหยุดแล้วยกขึ้นได้ก็จริง แต่จุดรั่วยังอยู่ ให้ช่างตรวจปลั๊กและสายนอกบ้าน
4. 4ขั้นที่ 4 ตัดตอนกลางคืน หรือตัดเองตอนไม่มีใครใช้เช่น ตู้เย็นหรือปั๊มน้ำตัดต่อเอง ถ้าตัวกันดูดตัดก็มักเป็นเครื่องเหล่านี้รั่ว ถ้าเบรกเกอร์ธรรมดาตัดและตัวเบรกเกอร์อุ่นผิดปกติ อาจเป็นขั้วสายในตู้หลวม ต้องให้ช่างเปิดตู้ตรวจ

วิธีที่ช่างใช้เองก็ไม่ยาก ถอดปลั๊กเครื่องใช้ทุกอย่างในวงจรที่ตัด แล้วยกเบรกเกอร์ขึ้นครั้งเดียว ถ้าอยู่ได้ ค่อย ๆ เสียบกลับทีละเครื่อง เว้นสักพักแล้วค่อยเสียบเครื่องถัดไป เครื่องไหนเสียบแล้วตัด เครื่องนั้นคือตัวการ

ถ้าถอดปลั๊กหมดแล้วยังตัดทันที แปลว่าปัญหาไม่ได้อยู่ที่เครื่องใช้ แต่อยู่ในสายไฟ ปลั๊กที่ผนัง หรือตู้ไฟ จุดนี้ควรหยุดและเรียกช่าง เพราะต้องใช้เครื่องมือวัดไฟรั่วและเปิดตู้ไฟ

กดปุ่ม T บนตัวกันดูดเดือนละครั้ง ถ้ากดแล้วคันโยกตก แปลว่ายังทำงานปกติ ยกกลับขึ้นได้เลย ถ้ากดแล้วไม่ตก ตัวกันดูดอาจเสีย ควรให้ช่างเปลี่ยน

เสื่อมได้ เบรกเกอร์ที่ใช้มานานหรือเคยตัดจากไฟช็อตหลายครั้งอาจตัดง่ายขึ้นทั้งที่ใช้ไฟไม่ถึง หรือร้อนผิดปกติ แต่ก่อนสรุปว่าเบรกเกอร์เสีย ควรให้ช่างวัดก่อนว่าวงจรนั้นใช้ไฟเท่าไหร่จริง และขั้วสายแน่นดีไหม ไม่อย่างนั้นเปลี่ยนตัวใหม่ไปก็ตัดเหมือนเดิม

• รูปตู้ไฟตอนเปิดฝา ให้เห็นทุกตัวและป้ายที่เขียนไว้ใต้เบรกเกอร์
• ตัวไหนตัด เป็นตัวธรรมดาหรือตัวที่มีปุ่ม T
• ตัดตอนไหน ตอนฝนตก ตอนเปิดเครื่องอะไร หรือตัดเองตอนไม่มีใครใช้
• ลองถอดปลั๊กหาตัวการแล้วได้ผลอย่างไร

ช่างจะประเมินได้ว่าน่าจะเป็นงานหาจุดรั่ว แยกวงจร หรือเปลี่ยนอุปกรณ์ในตู้ ค่าใช้จ่ายต่างกันตามงานที่เจอ ส่งรูปและอาการให้ช่างหลายคนเสนอราคามาเทียบกันได้